Jeugd van 13 jaar en ouder

Op deze pagina vindt u tandheelkundige informatie voor jeugd van 13 jaar en ouder. Voor meer informatie kan u worden doorverwezen naar andere wiki pagina's.

Poetsen

Voor algemene informatie over poetsen zie tanden poetsen.

Hoe moet ik poetsen?

De jeugdtandverzorging adviseert aan haar patiënten een goede elektrische tandenborstel te gebruiken. Heb je geen elektrische tandenborstel dan moet je met de hand poetsen volgens de Bass methode. Je moet 2 maal daags poetsen en slordig spoelen.

Wanneer moet ik poetsen?

Het maakt in feite niet uit wanneer je poetst als het maar 2 keer per dag is met gefluorideerde tandpasta. De bedoeling is dat 1 keer per 24 uur alle plaque weggehaald wordt en 2 keer daags fluoride in de mond komt. Hieruit volgt de conclusie dat je in ieder geval 1 keer met zorg moet poetsen zodat je ook al die tandplaque met de borstel bereikt. Gebruik dan ook iets voor tussen de tanden zoals tandenstokers of flossdraad. En vergeet niet om voor broodnodige schone adem je tong te reinigen met een tongreiniger.

Denk eraan dat je niet direct na het eten of drinken van zure dingen (die overigens ook zoet kunnen smaken) gaat poetsen. Daar moet een uur tussen zitten. Gebitsreiniging kost natuurlijk tijd, kies daarom een geschikt tijdstip. Denk niet dat je na een avondje stappen daar nog zin in hebt. Maar doe het van te voren dan kan je tenminste breed lachen en alle andere dingen doen die je het liefst met een schone mond doet.

Zie ook het gebruik van flossdraad, tandenstokers en ragers.

Voeding

Als je 13+ bent ben jezelf verantwoordelijk hoe je met je gebit en lijf omgaat. Een slecht gebit kan veel ellende geven en veel geld kosten. Een te dik of te mager lichaam kan de levensverwachting verkorten. Misschien is dat voor jou geen item in de geest van “wie dan leeft die dan zorgt” maar je kunt later niet zeggen dat je het niet kon weten want informatie is er genoeg te vinden.

Wat het gebit betreft moet je op de volgende dingen letten:

• Beperk het suikergebruik; ben je een zoetekauw: gebruik suikervrije producten of suikervervangers
• Niet meer dan 7 eet/drinkmomenten per dag; dat kan het gebit niet aan; elke kop koffie met suiker is ook een eetmoment. Bovendien hoort koffie tot de zure voedingsmiddelen.
• Zwarte thee zonder vruchtensmaakjes kun je voor het gebit ongestraft drinken.
• Drink niet de hele dag door water: al je goede speeksel wordt weggespoeld.
• Kauw 3 maal daags een xylitolhoudende kauwgom.
• Kijk uit met zure producten zoals frisdranken, vruchtensappen en alcopops zoals bijvoorbeeld Bacardi Breezer; deze kunnen erosie veroorzaken.

Wat je lijf betreft:

• Hoewel hartige vette dingen meestal minder kwaad kunnen voor het gebit word je er wel dik van.
• Let op je gewicht en ga sporten of fiets naar school of werk.

Erosie

Zie kinderen van 5 tot 12 jaar.

Kauwgom of chewmints

Zie kinderen van 5 tot 12 jaar.

Fluor

Het belangrijkste is dat je 2 maal daags met fluoridetandpasta spoelt en daarna slordig spoelt zodat er voldoende fluoride in het speeksel achterblijft om de buitenlaag van het glazuur steeds sterker te maken waardoor er minder snel gaatjes kunnen komen. Afhankelijk van de toestand van je gebit zal de tandarts besluiten om je een fluoridebehandeling te geven wanneer je op controle komt. In de meeste gevallen wordt dat met gel gedaan het zogenaamde fluorhapje. In sommige gevallen kan ook een lakapplicatie worden uitgevoerd.

Wanneer je een “blokjesbeugel’ draagt krijg je vaak het advies om een fluoridespoelmiddel te gebruiken.

Overige informatie over fluoride vind je zie ook algemene informatie over fluoride en zie ook fluoridebehandelingen.

Ongelukken

Voor informatie over ongelukken zoals een afgebroken en uitgeslagen tand, zie kinderen van 5 tot 12 jaar.

De verstandskies

Vanaf ongeveer 18 jaar breekt de verstandskies door. Vaak gaat het doorbreken van de verstandskies in de onderkaak met problemen gepaard omdat er te weinig plaats is voor de kies. Het doorbreken gaat erg traag en er blijft vaak een lapje tandvlees over een deel van de kies heen liggen. Daaronder kan tandplaque zich ophopen en dat kan aanleiding geven tot vervelende tandvleesontstekingen. Als je dergelijke klachten hebt moet je contact opnemen met de praktijk. Als de tandarts adviseert om de kies te laten trekken is het belangrijk om dat te laten doen voor je 25 jaar oud bent. Staat de kies goed in de rij en kun je de kies ook helemaal goed schoonmaken dan kan de kies blijven staan. Het blijkt echter in de praktijk dat dat schoonmaken niet meevalt. Lukt het niet goed dan kan deze kies ook beter verwijderd worden zodat de ‘buurkies’ niet aangetast wordt. Je zult met kauwen de kies niet missen en je kunt je gebit nu veel gemakkelijker schoonhouden. Omdat het niet goed is een kies te laten staan zonder dat deze bij dichtbijten contact maakt met een kies in de tegenoverliggende kaak wordt vaak de tegenoverliggende kies gelijktijdig getrokken.

Beugelbehandeling of orthodontie

Door middel van een orthodontische behandeling van het gebit kan invloed uitgeoefend worden op de tandstand of op de kaakstand. De tandarts kijkt bij de controle naar de ontwikkeling van de kaken, de benodigde ruimte voor de tanden en kiezen en slechte gewoontes. In het geval dat er iets niet helemaal goed verloopt zal de tandarts adviezen geven om bijvoorbeeld slechte gewoontes af te leren of verwijzen naar een logopedist. Uw kind wordt in observatiegehouden tot de gebitsontwikkeling een bepaald stadium heeft bereikt. Dan kan zo nodig begonnen worden met de orthodontische behandeling. Afhankelijk van de ernst van de afwijking kan deze behandeling op het centrum van de Jeugdtandverzorging plaats vinden. De behandeling wordt niet door een orthodontist gedaan maar door een tandarts die zich in orthodontie heeft gespecialiseerd. Heel moeilijke gevallen worden door deze tandarts doorgestuurd naar de orthodontist. Alleen kinderen die hun gebit goed schoonhouden kunnen orthodontisch behandeld worden.

Voor meer informatie zie ook orthodontie.